Quyết định phê duyệt quyết toán không phải dòng cuối cùng của câu chuyện đầu tư. Nó là dòng đầu tiên của câu chuyện tài sản, nơi con số trên giấy trở thành giá trị được theo dõi, khấu hao và bảo trì trong nhiều năm.
Khi quyết toán vốn đầu tư dự án được phê duyệt, giá trị tài sản hình thành qua đầu tư chính thức được xác định. Từ đây, trách nhiệm chuyển sang một nhóm khác trong đơn vị: kế toán ghi tăng tài sản, bộ phận vận hành tiếp nhận quản lý, và bộ phận kỹ thuật lập kế hoạch bảo trì. Nếu sự chuyển giao ấy không được thực hiện đầy đủ, dự án đã hoàn thành về mặt đầu tư nhưng vẫn chưa hoàn thành về mặt tài sản.
Nghị định số 193/2026/NĐ-CP cho phép quyết toán theo dự án thành phần, tiểu dự án hoặc hạng mục độc lập đã đưa vào sử dụng. Điều này có ý nghĩa lớn với ghi tăng tài sản. Một đoạn tuyến ống đã cấp nước cho khách hàng từ lâu nhưng chưa được quyết toán thì chỉ có thể được ghi nhận tạm tính, và khấu hao có thể phải điều chỉnh khi có giá trị chính thức. Quyết toán sớm cho những hạng mục độc lập giúp tài sản được ghi nhận đúng thời điểm, đúng giá trị, phản ánh trung thực tình hình tài chính của đơn vị.
Việc phân loại tài sản cũng cần được làm cẩn thận. Một dự án cấp nước thường hình thành nhiều loại tài sản với thời gian sử dụng khác nhau: tuyến ống có tuổi thọ dài, van và thiết bị có tuổi thọ ngắn hơn, đồng hồ nước có chu kỳ thay thế riêng. Nếu tất cả được gộp vào một tài sản duy nhất, việc khấu hao và thay thế sau này sẽ không phản ánh đúng thực tế. Bảng phân bổ giá trị quyết toán cho từng nhóm tài sản, được lập cùng hồ sơ quyết toán, giúp kế toán ghi nhận chính xác ngay từ đầu.
Bàn giao cho bộ phận khai thác là bước thường bị làm hình thức nhất. Ngoài biên bản bàn giao, bộ phận vận hành cần nhận được hồ sơ hoàn công, quy trình vận hành và bảo trì, tài liệu kỹ thuật của thiết bị, danh sách những tồn tại còn trong thời gian bảo hành, và thông tin liên lạc của nhà thầu để yêu cầu bảo hành. Với đơn vị quản lý mạng lưới bằng bản đồ số, việc cập nhật dữ liệu tuyến ống mới lên hệ thống thông tin địa lý nên được xác nhận là đã hoàn thành trước khi bàn giao được xem là xong.
Đắn đo thực tế là khi công trình đã đưa vào sử dụng nhưng hồ sơ quyết toán kéo dài. Trong khoảng thời gian ấy, tài sản đang được khai thác nhưng chưa có giá trị chính thức, trách nhiệm quản lý đôi khi mập mờ giữa bộ phận dự án và bộ phận vận hành. Một biên bản bàn giao tạm để đưa vào sử dụng, ghi rõ trách nhiệm của từng bên trong thời gian chờ quyết toán, giúp tránh khoảng trống trách nhiệm này.
Đầu tư tạo ra tài sản, nhưng chỉ có quản lý tài sản tốt mới giữ được giá trị của khoản đầu tư ấy qua thời gian. Khi quyết toán được nối liền với ghi tăng tài sản và bàn giao đầy đủ, mỗi đồng vốn bỏ ra không chỉ được giải trình, mà còn tiếp tục được theo dõi cho đến khi tài sản hết vòng đời phục vụ.